Đề xuất hơn 200.000 tỷ đồng xây tuyến đường sắt Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng

Ban Quản lý dự án đường sắt đề xuất Bộ Giao thông Vận tải xem xét, xin ý kiến các bộ, ngành về chủ trương đầu tư dự án xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng.

Theo phương án của Ban Quản lý dự án đường sắt, dự án có điểm đầu tuyến tại khu vực nối ray giữa ga Lào Cai (Việt Nam) và ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc); điểm cuối tại cảng Lạch Huyện (Hải Phòng). Chiều dài tuyến 388 km gồm đoạn ga Lào Cai — ga cảng Lạch Huyện dài 383 km, đoạn ga Lào Cai — điểm nối ray dài 5,1 km; tuyến nhánh nối cảng Nam Hải Phòng và Nam Đình Vũ dài 7,8 km; tuyến nhánh nối ga Yên Thường và ga Yên Viên dài 2,1 km.

Trên tuyến có 30 ga với 3 ga lập tàu, 19 ga hỗn hợp và 8 ga kỹ thuật, đi qua 9 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng.

Tuyến đường sắt có tốc độ thiết kế 160 km/h trên đoạn chính tuyến ga Lào Cai — ga cảng Lạch Huyện, 80 km/h cho đoạn Lào Cai và các đoạn tuyến nhánh, 120 km/h đối với đoạn đi qua Hà Nội, đi trùng đường sắt vành đai phía đông.

Để đảm bảo hiệu quả, Ban Quản lý dự kiến phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 từ nay đến năm 2030 sẽ xây dựng toàn tuyến Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng theo quy mô đường đơn, giải phóng mặt bằng quy mô hoàn chỉnh.

Giai đoạn sau năm 2050 sẽ hoàn thành xây dựng toàn tuyến Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng theo quy mô đường đôi và xây dựng đoạn tuyến nhánh Nam Hải Phòng — Nam Đình Vũ.

Hướng tuyến đường sắt Lào Cai — Hải Phòng. Đồ họa: Hoàng Khánh

Tổng mức đầu tư dự án khoảng 211.030 tỷ đồng, bao gồm 135.600 tỷ đồng vốn vay ưu đãi để xây dựng; chi phí thiết bị, phương tiện; tư vấn thiết kế, giám sát thi công; chi phí dự phòng và khoảng 75.430 tỷ đồng vốn đối ứng của Chính phủ sử dụng cho chi phí quản lý dự án, thuế giá trị gia tăng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, lãi vay…

Dự án nhằm xây dựng mới tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa, kết nối với Trung Quốc và khu vực cảng biển Hải Phòng. Nhà tài trợ vốn dự kiến là Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank).

Trước đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải báo cáo Chính phủ, cấp có thẩm quyền cho chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng trong tháng 1/2025; bảo đảm hoàn thành các quy trình, cần thiết để khởi công dự án trước ngày 10/12.

Đường sắt quốc gia trục Đông — Tây nối cảng biển phía đông tại Hải Phòng với vùng Tây Bắc hiện có hai tuyến chính là Hà Nội — Hải Phòng và Hà Nội — Lào Cai, nhưng khổ đường hẹp 1.000 mm, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực vận tải thấp, không đáp ứng nhu cầu vận tải tăng cao trong tương lai. Trong khi đó, trục đường sắt Đông — Tây hiện chiếm gần 50% khối lượng vận tải cả hành khách và hàng hóa của hệ thống đường sắt quốc gia.

Tuyến đường sắt Lào Cai — Hà Nội — Hải Phòng sẽ góp phần nâng cao năng lực vận chuyển của tuyến đường sắt trục Đông — Tây nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải bằng đường sắt, kết nối đường sắt quốc gia với các cảng biển, các khu công nghiệp tập trung, khu du lịch, đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Anh Duy